Τα μεταλλικά κουμπιά διαβρώνονται όταν η υγρασία, τα άλατα (από ιδρώτα, απορρυπαντικά ή θαλασσινό αέρα) και τα οξέα φτάνουν στο βασικό μέταλλο μέσα από πόρους ή γρατζουνιές της επικάλυψης. Το αποτέλεσμα είναι πράσινη πατίνα στα κράματα χαλκού, λευκό επίχρισμα στον ψευδάργυρο ή λεκέδες σκουριάς στα χαλύβδινα μέρη. Η αντοχή ελέγχεται με επιταχυνόμενο τεστ αλατονέφωσης κατά ISO 9227 και ο κίνδυνος μειώνεται με το σωστό κράμα, επαρκή γαλβανική επικάλυψη, προστατευτικό βερνίκι και προσεκτική τοποθέτηση.
Γιατί εμφανίζονται λεκέδες και πράσινη πατίνα στα μεταλλικά κουμπιά
Η διάβρωση σχεδόν ποτέ δεν οφείλεται απλώς σε «κακό μέταλλο». Συνήθως είναι συνδυασμός παραγόντων:
- Βασικό μέταλλο. Ο ορείχαλκος περιέχει χαλκό· κατά την οξείδωση σχηματίζει πρασινωπές ενώσεις. Το κράμα ψευδαργύρου δίνει λευκό, σκονώδες επίχρισμα. Ο χάλυβας σκουριάζει.
- Πόροι στην επικάλυψη. Η λεπτή ή ανομοιόμορφη γαλβανική επικάλυψη έχει μικροπόρους, από τους οποίους η υγρασία φτάνει στη βάση.
- Μηχανικές φθορές. Μια γρατζουνιά από τη μήτρα της πρέσας κατά την τοποθέτηση είναι το πιο συνηθισμένο σημείο εκκίνησης της διάβρωσης.
- Επαφή διαφορετικών μετάλλων. Όταν δύο μέταλλα ακουμπούν σε υγρό περιβάλλον – για παράδειγμα καρφί και καπάκι από διαφορετικά κράματα – δημιουργείται γαλβανικό ζεύγος και το πιο δραστικό μέταλλο διαβρώνεται γρηγορότερα.
- Χημικά από την επεξεργασία. Στο τζιν, το πλύσιμο με πέτρα, ένζυμα ή λεύκανση, καθώς και τα υπολείμματα όξινων μαλακτικών, είναι επιθετικά για την επικάλυψη.
- Αποθήκευση. Υγρά ρούχα συσκευασμένα σε νάιλον και η μεταφορά σε κοντέινερ με συμπύκνωση υδρατμών δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για λεκέδες.
Πώς λειτουργεί το τεστ αλατονέφωσης κατά ISO 9227
Το ISO 9227 είναι διεθνές πρότυπο για επιταχυνόμενες δοκιμές διάβρωσης σε τεχνητή ατμόσφαιρα. Η πιο διαδεδομένη εκδοχή είναι η ουδέτερη αλατονέφωση (NSS):
- τα δείγματα τοποθετούνται σε κλειστό θάλαμο·
- στον θάλαμο ψεκάζεται συνεχώς διάλυμα χλωριούχου νατρίου συγκέντρωσης περίπου 5%·
- η θερμοκρασία διατηρείται γύρω στους 35 °C και το διάλυμα έχει σχεδόν ουδέτερο pH·
- μετά από καθορισμένο χρόνο τα δείγματα αφαιρούνται, ξεπλένονται και αξιολογούνται οπτικά.
Το πρότυπο περιγράφει και όξινες εκδοχές – με οξικό οξύ (AASS) και με προσθήκη χαλκού (CASS) – που είναι πιο επιθετικές και χρησιμοποιούνται για ορισμένες διακοσμητικές επικαλύψεις. Η διάρκεια του τεστ δεν καθορίζεται από το πρότυπο· συμφωνείται μεταξύ αγοραστή και κατασκευαστή ανάλογα με τον τύπο του προϊόντος.
Τι δείχνει το τεστ – και τι όχι
Η αλατονέφωση είναι συγκριτικό τεστ. Δείχνει αν η επικάλυψη και η διαδικασία είναι σταθερές και επιτρέπει τη σύγκριση δύο παρτίδων ή δύο εκδοχών επικάλυψης. Δεν μεταφράζει όμως άμεσα τις «ώρες στον θάλαμο» σε «χρόνια χρήσης». Οι πραγματικές συνθήκες – ιδρώτας, πλύσιμο, τριβή, ήλιος – διαφέρουν από τη σταθερή αλατονέφωση. Γι' αυτό τα brands συχνά συνδυάζουν το τεστ με δοκιμή πλυσίματος και με δοκιμή αντοχής στον ιδρώτα.
Ποιες επικαλύψεις και ποια κράματα μειώνουν τον κίνδυνο
| Λύση | Αποτέλεσμα | Πότε είναι κατάλληλη |
|---|---|---|
| Παχύτερη και ομοιόμορφη γαλβανική επικάλυψη | Λιγότεροι πόροι, πιο αργή πρόσβαση της υγρασίας | Όλα τα μεταλλικά κουμπιά, ιδιαίτερα για τζιν |
| Προστατευτικό βερνίκι ή ηλεκτροφορητική επικάλυψη | Επιπλέον φράγμα πάνω από το μέταλλο | Διακοσμητικές και γυαλισμένες επικαλύψεις |
| Ανοξείδωτος χάλυβας | Υψηλή αντοχή, χωρίς ανάγκη επικάλυψης | Ρούχα εργασίας, θαλάσσιο περιβάλλον, κουμπιά τρουκ |
| Αλουμίνιο | Ελαφρύ, δεν σκουριάζει | Καπάκια, ελαφριά προϊόντα |
| Συμβατά μέταλλα στο ίδιο κούμπωμα | Χωρίς γαλβανικό ζεύγος | Κουμπιά τζιν, τρουκ, πριτσίνια |
Τα μεταλλικά κουμπιά και αξεσουάρ της Polkom είναι χωρίς νικέλιο (nickel free) και η επικάλυψη επιλέγεται ανάλογα με τη χρήση και την επεξεργασία του ρούχου.
Μεταλλικά κουμπιά τρουκ και κουμπιά για τζιν
Τα κουμπιά τρουκ και τα κουμπιά για τζιν είναι τα πιο εκτεθειμένα, γιατί έχουν κινούμενα μέρη, ελατήριο ή καρφί και τοποθετούνται με πρέσα. Το ελατήριο του τρουκ λειτουργεί υπό συνεχή καταπόνηση και κάθε ίχνος διάβρωσης μειώνει τη δύναμη κουμπώματος. Στο τζιν τα κουμπιά περνούν από επιθετικό πλύσιμο ήδη στο εργαστήριο. Γι' αυτό σε αυτά τα είδη τα δείγματα δοκιμάζονται μαζί με την πραγματική επεξεργασία του υφάσματος – δείτε τα κουμπιά για τζιν και τα κουμπιά τρουκ.
Τοποθέτηση μεταλλικών κουμπιών χωρίς φθορά της επικάλυψης
- Χρησιμοποιήστε μήτρες που αντιστοιχούν ακριβώς στο μοντέλο και στο μέγεθος του κουμπιού.
- Ελέγξτε τη δύναμη της πρέσας – η υπερβολική πίεση ραγίζει την επικάλυψη στο χείλος.
- Επιλέξτε το μήκος του καρφιού ανάλογα με το πάχος του υφάσματος.
- Διατηρείτε τις μήτρες καθαρές και χωρίς χτυπήματα.
- Μετά την τοποθέτηση κάντε οπτικό έλεγχο στα πρώτα κομμάτια της παρτίδας.
Αποθήκευση και μεταφορά
Μεγάλο μέρος των παραπόνων για λεκέδες δεν προέρχεται από το κουμπί, αλλά από τις συνθήκες μετά το ράψιμο. Συσκευάζετε μόνο εντελώς στεγνά ρούχα, ιδιαίτερα μετά το πλύσιμο τζιν. Αποφεύγετε τις αεροστεγείς νάιλον σακούλες σε μακρινή θαλάσσια μεταφορά ή προσθέστε φακελάκια που απορροφούν την υγρασία. Ελέγχετε το pH του τελευταίου ξεβγάλματος στην επεξεργασία τζιν – τα όξινα υπολείμματα στο ύφασμα προσβάλλουν το μέταλλο μήνες αργότερα.
Γρήγορος έλεγχος δειγμάτων στο εργαστήριο
Πριν από το εργαστηριακό τεστ πολλά brands κάνουν έναν απλό εσωτερικό έλεγχο. Ράψτε ή τοποθετήστε τα κουμπιά σε ένα κομμάτι από το πραγματικό ύφασμα και πλύνετέ το αρκετές φορές σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας φροντίδας. Στη συνέχεια αφήστε το δείγμα υγρό σε κλειστή σακούλα για μερικές ημέρες σε ζεστό μέρος. Αν στο κουμπί ή γύρω από αυτό στο ύφασμα εμφανιστούν λεκέδες, επίχρισμα ή αλλαγή τόνου, το πρόβλημα θα εμφανιστεί και στον πελάτη. Αυτός ο έλεγχος δεν αντικαθιστά το τυποποιημένο τεστ, αλλά ξεχωρίζει γρήγορα τους ακατάλληλους συνδυασμούς μετάλλου, επικάλυψης και επεξεργασίας.
Τι να συμπεριλάβετε στις προδιαγραφές
- βασικό μέταλλο και επικάλυψη του κουμπιού·
- απαίτηση για τεστ αλατονέφωσης – μέθοδος και διάρκεια, συμφωνημένες εκ των προτέρων·
- τύπο επεξεργασίας του υφάσματος μετά την τοποθέτηση·
- απαίτηση «χωρίς νικέλιο»·
- τρόπο συσκευασίας και αποθήκευσης.
Την πλήρη γκάμα μοντέλων θα βρείτε στην κατηγορία μεταλλικά κουμπιά.
Polkom – κατασκευαστής μεταλλικών κουμπιών και αξεσουάρ
Η Polkom είναι κατασκευαστής αξεσουάρ για μόδα, υποδήματα και τσάντες, για αρώματα και καλλυντικά, συσκευασίες και αξεσουάρ επίπλων, με έδρα τη Sofia και πάνω από 30 χρόνια εμπειρίας. Επιλέγουμε κράμα και επικάλυψη ανάλογα με το προϊόν και την επεξεργασία σας. Όλα τα προϊόντα διαθέτουν πιστοποιητικό OEKO-TEX® και τα μεταλλικά είναι χωρίς νικέλιο. Γράψτε μας μέσω της φόρμας επικοινωνίας για δείγματα και τεχνική συμβουλή.














