Zamek błyskawiczny składa się z taśmy (dwóch taśm tekstylnych), łańcucha z ząbków lub spirali, suwaka z uchwytem oraz ograniczników – górnych i dolnego. Zamek rozdzielczy ma też mechanizm rozłączania: bolec i kostkę. Znajomość części zamka pomaga dokładnie opisać, czego potrzebujesz przy zamówieniu lub naprawie.
Części zamka błyskawicznego – przegląd
| Część | Po angielsku | Funkcja |
|---|---|---|
| Taśma | Tape | Tekstylna podstawa, którą przyszywa się do wyrobu |
| Łańcuch (ząbki, spirala) | Chain, teeth, elements | Część zamykająca – dwa rzędy zazębiają się ze sobą |
| Suwak | Slider | Otwiera i zamyka łańcuch |
| Uchwyt | Puller, pull tab | Część, za którą chwyta się suwak |
| Ograniczniki górne | Top stops | Zatrzymują suwak na górnym końcu |
| Ogranicznik dolny | Bottom stop | Łączy obie taśmy w zamku nierozdzielczym |
| Bolec i kostka | Insertion pin, retainer box | Mechanizm rozłączania w zamku rozdzielczym |
| Taśma wzmacniająca | Reinforcement film | Wzmacnia końce zamka rozdzielczego |
Taśma
Taśma to tkana lub dziana podstawa, najczęściej z poliestru. Decyduje o tym, jak zamek „układa się” w szwie, jak jest giętki i jak przyjmuje barwnik. W jeansach spotyka się też taśmy bawełniane, a w odzieży technicznej – taśmy z powłoką poliuretanową zapewniającą wodoodporność. Szerokość taśmy rośnie wraz z numerem zamka – to ważne, jeśli szew będzie widoczny z zewnątrz. Kolor taśmy dobiera się według próbki tkaniny lub Pantone.
Łańcuch
Łańcuch to serce zamka. Jego typ daje nazwę zamkowi:
- Łańcuch metalowy – pojedyncze ząbki z mosiądzu, aluminium lub stopu, zaciśnięte na krawędzi taśmy;
- Łańcuch spiralny – ciągła spirala nylonowa lub poliestrowa, przyszyta lub wtkana;
- Łańcuch kostkowy (wtryskiwany) – pojedyncze plastikowe ząbki wtryśnięte bezpośrednio na wzmocnioną krawędź taśmy;
- Łańcuch kryty – spirala odwrócona na lewą stronę, tak że z zewnątrz jej nie widać.
Szerokość zamkniętego łańcucha w milimetrach daje numer zamka – nr 3, nr 5, nr 8, nr 10.
Suwak
Suwak to metalowy lub plastikowy korpus, który porusza się po łańcuchu. W środku ma kanał w kształcie litery Y: przy ruchu w górę łączy dwa rzędy ząbków i je zazębia, a przy ruchu w dół rozdziela je klinową częścią. Suwaki różnią się:
- Blokadą: automatyczny (samoblokujący z bolczkiem, gdy uchwyt jest opuszczony), bez blokady lub z blokadą ręczną.
- Liczbą uchwytów: z jednym uchwytem lub dwustronny (z uchwytami z obu stron) – do kurtek dwustronnych i namiotów.
- Materiałem: stop cynku, mosiądz, plastik.
- Powłoką: kolor nikiel, antyczny mosiądz, czarny, gumowany, lakierowany w kolorze.
Suwak zawsze dobiera się do konkretnego rodzaju i numeru łańcucha.
Uchwyt
Uchwyt to najbardziej widoczna część i dlatego najczęściej się go personalizuje. Może być metalowy, plastikowy, gumowany, ze sznurka lub z taśmy. Marki często stosują uchwyty z logo – grawerowanym, tłoczonym lub odlewanym. W odzieży sportowej i plecakach stosuje się wydłużone uchwyty ze sznurka ze stoperem lub końcówką, które łatwo chwycić w rękawiczkach.
Ograniczniki
Ograniczniki górne
Małe metalowe klamerki lub plastikowe elementy nad ostatnim ząbkiem. Nie pozwalają suwakowi zsunąć się z łańcucha. W zamkach spiralnych czasem zastępuje się je ryglem.
Ogranicznik dolny
Występuje tylko w zamkach nierozdzielczych. Łączy obie taśmy na dolnym końcu i określa, dokąd zamek się otwiera.
Mechanizm rozłączania: bolec i kostka
W zamku rozdzielczym na dolnym końcu jednej taśmy jest bolec (pin), a na drugiej – kostka (box) z własnym bolcem. Bolec wsuwa się do kostki i suwak zaczyna zamykać łańcuch. Oba końce są wzmocnione plastikową folią lub mocną taśmą, bo tu skupia się obciążenie. W dwukierunkowym zamku rozdzielczym mechanizm jest tak zaprojektowany, że dolny suwak przejmuje rolę kostki.
Które części zamka można spersonalizować
- kolor taśmy – według próbki lub Pantone;
- kolor ząbków – w zamkach kostkowych może być kontrastowy;
- powłokę metalowych ząbków i suwaka;
- uchwyt – kształt, materiał, logo;
- długość i rodzaj ograniczników.
Właśnie dlatego przy zamawianiu zamków błyskawicznych warto opisywać każdą część osobno. Jeśli pracujesz z zamkami markowymi, zobacz też zamki YKK.
Która część psuje się najczęściej
W praktyce pracowni krawieckich najczęstszą usterką jest zużyty suwak – jego płytki się rozchodzą i zamek zaczyna rozpinać się za nim. Na drugim miejscu są wypadnięte ograniczniki górne, po czym suwak zsuwa się z łańcucha. W zamkach rozdzielczych wrażliwa jest kostka, zwłaszcza w ciężkich kurtkach zimowych, a w zamkach kostkowych – pojedyncze ząbki, jeśli zostaną uderzone lub mocno wygięte. Metalowe ząbki rzadko się łamią, ale mogą się utleniać i utrudniać przesuwanie. Taśma zużywa się na końcu, chyba że zostanie przypalona żelazkiem lub przetarta tarciem o krawędź torby.
Dlaczego warto znać części zamka
Gdy mówisz z dostawcą tym samym językiem, próbka wychodzi poprawna za pierwszym razem. „Zamek 60 cm” to za mało – potrzebne są numer, rodzaj łańcucha, rozdzielczy czy nierozdzielczy, kolor taśmy, rodzaj suwaka i uchwytu. Znajomość części pomaga też przy naprawie: często nie jest potrzebny nowy zamek, tylko nowy suwak lub ogranicznik.
Polkom – zamki, suwaki i uchwyty z logo
Polkom to bułgarski producent akcesoriów do mody, mebli, obuwia i toreb z Sofii z ponad 30-letnim doświadczeniem. Oferujemy zamki, suwaki i uchwyty według projektu klienta, z logo i w kolorze według wzoru, z dostawą w całej UE. Wyślij zapytanie – pomożemy Ci opisać dokładną specyfikację.














