Fabrikant · Accessoires voor mode en wonen
Leer met de hand naaien gebeurt met gewaxt garen, twee stompe naalden en vooraf geperforeerde gaten langs een gemarkeerde lijn. Leer wordt niet zoals stof met de naald doorgeprikt – de gaten worden gemaakt met een zadelmakersijzer (pricking iron) of een priem, en de naad is meestal een zadelsteek. Zo ontstaat een naad die sterker is dan een machinenaad en die zelfs niet losgaat als één steek breekt.
Waarom leer met de hand naaien
Een machine is sneller, maar een handnaad heeft eigen voordelen, waarom merken van lederwaren hem nog steeds gebruiken:
- Sterkte. Bij de zadelsteek wordt elk gat door twee draden gesloten. Breekt er één, dan gaat de naad niet open.
- Dikke materialen. Met de hand naait u lagen die veel machines niet aankunnen.
- Uitstraling. De schuine, gelijkmatige handsteek is het kenmerk van handwerk.
- Kleine series. Voor stalen, prototypes en beperkte series is geen dure gespecialiseerde machine nodig.
Gereedschap om leer met de hand te naaien
| Gereedschap | Waarvoor |
|---|---|
| Mes of afbreekmes, liniaal | Snijden van de delen volgens mal |
| Steekpasser (wing divider) | Markeren van de naadlijn op gelijke afstand van de rand |
| Groefsnijder (groover) | Snijdt een groef waarin het garen ligt en beschermd is tegen slijtage |
| Zadelmakersijzer (pricking iron) | Perforeren van gaten op gelijke steek, met 1, 2, 4 of meer tanden |
| Priem met ruitvormige punt | Perforeren van gaten op moeilijke plekken en in bochten |
| Rubberen of polyamide hamer | Slaan op het ijzer zonder de tanden te beschadigen |
| Twee stompe leernaalden | Het garen door de gemaakte gaten halen |
| Naaiklem (stitching clam) | Houdt de delen stil, zodat de handen vrij blijven |
| Kantenschaaf, schuurpapier, kantenmiddel | Bewerken en polijsten van de randen |
Garen om leer met de hand te naaien
Voor handnaaien wordt gewaxt garen gebruikt – meestal polyester, minder vaak linnen. De was houdt de steek strak en beschermt het garen tegen rafelen. De dikte kiest u op basis van het leer en de steek van het ijzer: 0,45–0,55 mm voor portemonnees en kleine hoesjes, 0,65–0,8 mm voor tassen en 1,0–1,2 mm voor riemen en zware producten. Gebonden machinegaren is glad en laat zich bij handwerk moeilijker aantrekken; het is daarom geen eerste keus.
Voorbereiding van de delen
- Snijden. Snijd de delen volgens mal met een scherp mes. Een ongelijke rand blijft na het naaien zichtbaar.
- Uitdunnen. Bij vouwen en overlappingen wordt het leer langs de rand dunner geschaafd, zodat de naad niet te dik wordt.
- Lijmen. De delen worden vooraf langs de rand verlijmd met een geschikte leerlijm. Zo verschuiven de lagen niet tijdens het perforeren.
- Markeren. Trek met de steekpasser een lijn op 3–5 mm van de rand, afhankelijk van de grootte van het product. Bij zware producten is de afstand groter.
- Groef. Bij producten met veel wrijving, zoals riemen en zolen, snijdt u een groef, zodat het garen onder het oppervlak verdwijnt.
Perforeren van de gaten
Leg het leer op een rubberen of polyethyleen onderlegger. Houd het ijzer loodrecht op het leer en sla erop met de hamer tot de tanden aan de achterkant uitkomen. Plaats bij het vervolgen van de rij de eerste tand in het laatst geperforeerde gat – zo blijft de steek over de hele lengte gelijk. Gebruik in bochten een ijzer met 2 tanden of een priem. Plan in hoeken de gaten zo, dat er precies in de punt van de hoek een gat valt.
De steek van het ijzer bepaalt het karakter van de naad. IJzers met een steek van 2,7–3 mm geven een fijne naad voor portemonnees en kleine lederwaren, 3,85–4 mm een steviger naad voor tassen en riemen. De schuine tanden van het Franse type ijzer zorgen voor de karakteristieke schuine steek.
Het naaien zelf
De meest gebruikte handnaad is de zadelsteek: aan elk uiteinde van het garen zit een naald en beide naalden gaan van tegenovergestelde kanten door elk gat. Belangrijk is dat de volgorde van de naalden bij elke steek gelijk is en dat u steeds met dezelfde kracht aantrekt. Een gedetailleerde stapsgewijze techniek, inclusief het beginnen en afhechten van de naad, beschrijven we in een apart artikel over de zadelsteek.
Afwerken van de randen
Na het naaien worden de randen gelijkgemaakt en bewerkt. De scherpe hoeken van de rand worden met een kantenschaaf afgeschuind, de rand wordt geschuurd met steeds fijner schuurpapier en daarna gepolijst met water, kantenmiddel of was door wrijven met een houten gereedschap. Randen van chroomgelooid leer worden meestal geverfd met kantenverf, omdat ze zich slecht laten polijsten. Een goed afgewerkte rand is een teken van kwaliteit, net zo belangrijk als een rechte naad.
Leer met de hand naaien in kleine productie
Wanneer een werkplaats overstapt van losse stukken naar series, kan handnaaien met een paar eenvoudige regels efficiënt blijven. Gebruik mallen van stevig materiaal, zodat alle delen gelijk zijn. Markeer en perforeer de gaten van meerdere delen tegelijk voordat u begint te naaien. Meet het garen voor elke naad vooraf af en bereid garens met naalden voor de hele dag voor. Bestel het garen in voldoende hoeveelheid voor de hele serie, zodat er geen verschil in tint is tussen het eerste en het laatste product. Sommige merken combineren machinale constructienaden met decoratieve handnaden op de zichtbare plekken.
Metalen beslag en merkaanduiding
Bij tassen en riemen worden de zwaarst belaste plekken – hengsels, ringen, sluitingen – niet alleen met een naad maar ook met klinknagels versterkt. Maakt u producten onder uw eigen merk, voeg dan een leren label met gestempeld logo toe, opgenaaid of vastgeklonken op een zichtbare plek.
Gewaxte garens en verbruiksmaterialen van Polkom
Polkom produceert en levert garens voor het met de hand en machinaal naaien van leer in de categorie garens voor schoenen en leer, evenals beslag en labels voor lederwaren. Werkplaatsen en merken kunnen stalen in verschillende diktes en kleuren aanvragen. Schrijf ons via de contactpagina.
