Guziki kołki, zwane też toggle, to podłużne guziki, zwykle z drewna lub rogu, które zapina się w pętlę ze sznurka lub skóry zamiast w dziurkę. Są typowe dla płaszczy typu „duffle” (budrysówek), ale stosuje się je też w kardiganach, kurtkach i torbach. Łatwo zapiąć je nawet w rękawiczkach, dlatego są praktyczne w odzieży wierzchniej.
Czym są guziki kołki
Kołek to cylindryczny lub lekko beczułkowaty guzik, często ze zwężonymi końcami. Ma jedną lub dwie dziurki pośrodku albo rowek, przez które mocuje się go do ubrania sznurkiem, paskiem skóry lub nicią. Zapina się go, przeciągając kołek w poprzek przez pętlę po drugiej stronie ubrania. System jest prosty, mocny i nie wymaga dziurki.
Pochodzenie guzików kołków
Klasyczny płaszcz typu „duffle” kojarzy się z grubą tkaniną wełnianą z belgijskiego miasta Duffel i z brytyjskimi marynarzami, którzy nosili takie płaszcze w połowie XX wieku. Kołki z drewna lub rogu i pętle ze sznura pozwalały zapinać się w grubych rękawicach w zimnie i wilgoci. Po wojnie płaszcz stał się popularny w modzie cywilnej i do dziś kołki są jego znakiem rozpoznawczym.
Guziki kołki – rozmiary
| Długość | Zastosowanie |
|---|---|
| 25–35 mm | płaszcze dziecięce, kardigany, torby |
| 35–45 mm | płaszcze damskie, dziane kardigany |
| 45–60 mm | męskie płaszcze typu „duffle” |
| powyżej 60 mm | modele oversize, wyroby dekoracyjne |
Rozmiary są orientacyjne. Podaje się długość i średnicę, ponieważ kołek nie jest okrągły. Grubość wynosi zwykle około jednej czwartej do jednej trzeciej długości.
Dlaczego drewno
- Lekkość – drewniane kołki nie obciążają tkaniny i pętli.
- Klasyczny wygląd – jasne i średnie gatunki drewna są tradycyjne dla płaszczy typu „duffle”.
- Trwałość – gęste gatunki, takie jak buk i oliwka, znoszą codzienne zapinanie.
- Możliwość logo – grawer laserowy na kołku to dyskretny detal marki.
Oprócz drewnianych stosuje się też kołki z rogu, które są cięższe i mają bardziej luksusowy połysk – zobacz guziki z rogu, jeśli szukasz takiego efektu.
Pętle i mocowanie
Guzik kołek zawsze pracuje w parze z pętlą. Sposobów mocowania jest kilka:
- Sznurek lub linka – wariant klasyczny. Stosuje się bawełniany, jutowy lub poliestrowy sznurek, przeciągnięty przez kołek i przyszyty do ubrania.
- Pasek skóry naturalnej lub ekoskóry – wariant bardziej wyrafinowany; skórzane naszywki przyszywa się do ubrania i trzymają zarówno kołek, jak i pętlę.
- Bezpośrednie przyszycie – kołek z dwiema dziurkami przyszywa się jak zwykły guzik, a naprzeciwko jest pętla ze sznurka.
Długość pętli powinna pozwalać, by kołek przeszedł w poprzek z lekkim oporem. Zbyt długa pętla prowadzi do samoczynnego rozpinania, a zbyt krótka utrudnia zapinanie.
Jak przyszyć guzik kołek
- Wyznacz pozycję kołka i pętli, zapinając ubranie z próbką.
- Przeciągnij sznurek przez dziurki lub rowek kołka i uformuj mały uchwyt.
- Przyszyj końce sznurka do ubrania, chowając je pod skórzaną naszywką lub w szwie.
- Naprzeciwko przyszyj pętlę, zostawiając długość równą mniej więcej średnicy kołka plus niewielki luz.
- Wzmocnij od środka taśmą lub kawałkiem tkaniny, ponieważ kołki przenoszą duże naprężenie.
Gdzie jeszcze stosuje się kołki
- płaszcze dziane i grube kardigany;
- płaszcze i kurtki dziecięce, które dzieci zapinają same;
- torby, plecaki i etui z klapą;
- tekstylia domowe – poszewki i narzuty z pętlami;
- ponczo i peleryny.
Wykończenie i kolor
Klasyczne kołki są w naturalnym lub lakierowanym, jasnym do średniobrązowego odcieniu. W nowoczesnych kolekcjach stosuje się też kołki barwione – czarne, granatowe, oliwkowe, a także ton w ton z tkaniną. Lakier jest zalecany w odzieży wierzchniej noszonej w deszczu i śniegu.
Częste błędy przy kołkach
- zbyt długa pętla, która pozwala kołkowi się wysunąć;
- sznurek, który kurczy się w praniu i wykrzywia zapięcie;
- cienki kołek, który łamie się przy nacisku na środek;
- brak wzmocnienia od środka, przez co sznurek rozdziera tkaninę;
- niezgodność odcienia między kołkami, sznurkiem i skórzanymi naszywkami.
Pielęgnacja
Płaszcze z kołkami zwykle czyści się chemicznie lub pierze ręcznie. Jeśli ubranie trafia do pralki, zapnij kołki w pętlach, wywróć je na lewą stronę i wybierz program delikatny. Sznurki także muszą znosić pranie bez kurczenia się, dlatego wybierz materiał zgodny z tkaniną płaszcza.
Liczba kołków i rozmieszczenie
Klasyczny płaszcz typu „duffle” ma trzy lub cztery kołki na przodzie, rozmieszczone w równych odstępach, czasem też jeden mały przy kołnierzu lub kapturze. W modelach damskich i dziecięcych liczba jest podobna, ale kołki są krótsze. Pętle przyszywa się tak, by przy zapinaniu przód zachodził równomiernie i nie tworzyły się fałdy. W modelach dwurzędowych kołki mogą być w dwóch rzędach, ale spotyka się to rzadziej.
Kołki do produkcji seryjnej
Przy produkcji płaszczy z kołkami wygodnie jest, by guziki, sznurki i skórzane naszywki pochodziły z jednego źródła, aby zgadzały się kolorem i odcieniem. Określ długość i grubość kołków, liczbę dziurek lub rodzaj rowka oraz materiał pętli. Wykonaj próbkę całego zapięcia i przetestuj ją na rozciąganie i pranie.
Guziki kołki od Polkom
Polkom oferuje guziki drewniane, w tym kołki w różnych rozmiarach i wykończeniach, a także sznurki i inne akcesoria do całego zapięcia. Wykonujemy też modele z logo. Wyślij zapytanie z rozmiarami i opisem płaszcza.














