Producent · Dodatki do mody i domu
Napy montuje się szczypcami lub prasą: górną parę części (kapsel i gniazdo) oraz dolną parę (podstawę i część męską) łączy się przez tkaninę i zaciska odpowiednią matrycą. Wcześniej zaznacza się miejsce, w razie potrzeby przebija mały otwór i sprawdza, czy trzpień kapsla pasuje do grubości materiału. Niezależnie od tego, czy montujesz napy w domu, czy w szwalni, zasada jest ta sama – różnica dotyczy narzędzia i tempa pracy.
Z czego składa się napa
Klasyczna napa z pierścieniem (tzw. napa prasowana) ma cztery części:
- kapsel – widoczna część licowa z trzpieniem (tulejką), który przechodzi przez tkaninę;
- gniazdo – część żeńska ze sprężyną, zaciskana na trzpieniu kapsla po lewej stronie;
- podstawa – dolna część z trzpieniem, umieszczana po lewej stronie dolnej warstwy tkaniny;
- część męska – zaciskana na podstawie, przy zapinaniu wchodzi w gniazdo.
Przy zapinaniu część męska wchodzi w gniazdo, a sprężyna ją przytrzymuje – stąd charakterystyczne „kliknięcie”. W napach z otwartymi ząbkami (prong) zamiast trzpienia jest pierścień z ząbkami, które przebijają dzianinę bez robienia otworu.
Jak zamontować napy: krok po kroku
- Przygotuj tkaninę. W miejscu napy materiał musi mieć co najmniej dwie warstwy lub być wzmocniony flizeliną. Pojedyncza cienka tkanina rwie się wokół napy.
- Zaznacz pozycje. Zaznacz środek górnej napy, następnie nałóż na siebie obie części ubrania i zaznacz dokładnie pod nim miejsce dolnej części. Błąd o kilka milimetrów daje krzywą listwę zapięcia.
- Zrób otwór. Przy napach z trzpieniem przebij mały otwór szydłem lub dziurkaczem, mniejszy niż średnica trzpienia. W cienkich materiałach trzpień czasem przechodzi bezpośrednio, rozsuwając nitki.
- Górna część. Przełóż trzpień kapsla przez tkaninę od zewnątrz do środka. Po lewej stronie nałóż gniazdo na trzpień.
- Zaciskanie. Umieść kapsel we wklęsłej matrycy (żeby się nie porysował), a gniazdo pod stemplem do gniazda. Dociśnij szczypcami lub prasą jednym pewnym ruchem.
- Dolna część. Przełóż trzpień podstawy od środka na zewnątrz (od lewej strony do prawej strony dolnej warstwy) i nałóż na niego część męską. Zaciśnij odpowiednim stemplem.
- Sprawdź. Zapnij i rozepnij kilka razy. Części nie mogą się swobodnie obracać, a kliknięcie powinno być wyraźne.
Długość trzpienia a tkanina
Najczęstszą przyczyną odpadania napy jest nieodpowiedni trzpień. Zasada jest prosta: trzpień musi być nieco dłuższy niż łączna grubość tkaniny, aby mógł się rozwalcować i uchwycić gniazdo lub część męską.
| Materiał | Grubość warstw | Trzpień |
|---|---|---|
| Dzianina, popelina, ubranka niemowlęce | cienka | krótki trzpień lub napa z otwartymi ząbkami |
| Koszula, sukienka, bawełna w dwóch warstwach | średnia | standardowy trzpień |
| Denim, brezent, kurtka z podszewką | gruba | długi trzpień |
| Skóra, wyroby watowane i puchowe | bardzo gruba | wydłużony trzpień, próba na próbce |
Jeśli trzpień jest za krótki, nie wystarcza do zaciśnięcia i napa się wyrywa. Jeśli jest za długi, wygina się na bok, a gniazdo siedzi krzywo – zapinanie staje się trudne.
Narzędzia
Szczypce ręczne
Odpowiednie do małych ilości, napraw i pracowni krawieckich. Mają wymienne końcówki do różnych rozmiarów. Wymagają więcej siły i wprawy, a wynik zależy od ręki.
Prasa ręczna
Prasa stołowa z dźwignią i wymiennymi matrycami. Zapewnia równomierne zaciskanie i jest standardem przy małych i średnich seriach.
Prasa nożna i automatyczna
Do produkcji seryjnej. Części podawane są automatycznie lub półautomatycznie, a siła nacisku jest stała. Szczegółowe porównanie znajdziesz w artykule o szczypcach i prasach do nap.
W każdym przypadku matryca musi odpowiadać modelowi i rozmiarowi napy. Matryca do 12,5 mm nie pasuje do 15 mm, a matryca do napy z pierścieniem nie nadaje się do napy z otwartymi ząbkami.
Próbny montaż na próbce
Zanim zamontujesz napy na gotowym ubraniu, zrób próbę. Wytnij kawałek tej samej tkaniny, złóż go w tylu warstwach, ile będzie w rzeczywistym miejscu, dodaj flizelinę i zamontuj jedną napę. Sprawdź, czy trzpień jest równomiernie rozwalcowany, czy kapsel nie jest porysowany i ile siły potrzeba do rozpięcia. Potem wypierz próbkę i powtórz kontrolę. W produkcji seryjnej próbę robi się dla każdej nowej partii nap i każdego nowego materiału, bo nawet niewielka różnica grubości zmienia wynik.
Najczęstsze błędy
- montaż w pojedynczej cienkiej tkaninie bez wzmocnienia – napa się wyrywa;
- za duży otwór – trzpień „pływa”, a części się obracają;
- nieodpowiednia matryca – zgnieciony kapsel, porysowana powłoka, niedociśnięte gniazdo;
- kilka słabych uderzeń zamiast jednego pewnego nacisku;
- źle ustawione górna i dolna część – listwa zapięcia się wykrzywia.
Jak wybrać właściwe napy
Wybór napy zaczyna się od materiału i obciążenia. Do cienkich wyrobów z dzianiny odpowiednie są napy z otwartymi ząbkami, do koszul i sukienek – mniejsze napy z pierścieniem, a do kurtek i denimu – większe i mocniejsze modele. Zobacz asortyment w kategorii napy. Jeśli montujesz też otwory na sznurki, użyj oczek metalowych w tej samej powłoce, a do pozostałych metalowych detali – guzików metalowych.
Usługa montażu w Polkom
Polkom to bułgarski producent nap oraz akcesoriów do mody, mebli, obuwia i toreb z siedzibą w Sofii. Jeśli nie masz sprzętu, możemy zamontować napy na Twoich wyrobach i doradzić odpowiedni model i trzpień. Wyślij zapytanie przez stronę kontaktową z opisem wyrobu i tkaniny.
