Producent · Dodatki do mody i domu
Ręczne szycie skóry wykonuje się woskowaną nicią, dwiema tępymi igłami i przez wcześniej przebite otwory wzdłuż wyznaczonej linii. Skóry nie przebija się igłą jak tkaniny – otwory robi się dziurkaczem grzebieniowym (przecinakiem zębatym) lub szydłem, a szew to najczęściej ścieg siodlarski. W ten sposób powstaje szew mocniejszy od maszynowego, który nie pruje się nawet po zerwaniu jednego ściegu.
Dlaczego ręczne szycie skóry
Maszyna jest szybsza, ale szew ręczny ma swoje zalety, dla których marki galanterii skórzanej stosują go do dziś:
- Wytrzymałość. W ściegu siodlarskim każdy otwór jest zamknięty dwiema nitkami. Jeśli jedna się zerwie, szew się nie pruje.
- Grube materiały. Ręcznie szyje się warstwy, których wiele maszyn nie jest w stanie przyjąć.
- Wygląd. Pochylony, równomierny ścieg ręczny to wyróżnik rękodzieła.
- Małe serie. Do próbek, prototypów i serii limitowanych nie trzeba drogiej specjalistycznej maszyny.
Narzędzia do ręcznego szycia skóry
| Narzędzie | Do czego służy |
|---|---|
| Nóż lub nożyk do tapet, linijka | Cięcie elementów według szablonu |
| Cyrkiel (znacznik odstępu) | Wyznaczanie linii szwu w równej odległości od krawędzi |
| Rowkownik (groover) | Żłobi rowek, w którym nić się układa i jest chroniona przed wycieraniem |
| Dziurkacz grzebieniowy (przecinak zębaty) | Przebijanie otworów w równym odstępie, po 1, 2, 4 lub więcej zębów |
| Szydło z rombowym ostrzem | Przebijanie otworów w trudnych miejscach i na łukach |
| Młotek gumowy lub poliamidowy | Uderzanie w dziurkacz bez uszkadzania zębów |
| Dwie tępe igły do skóry | Przeciąganie nici przez gotowe otwory |
| Kluczka (imadło) do szycia | Trzyma elementy nieruchomo, ręce pozostają wolne |
| Fazownik, papier ścierny, środek do krawędzi | Obróbka i polerowanie krawędzi |
Nić do ręcznego szycia skóry
Do szycia ręcznego używa się nici woskowanej – najczęściej poliestrowej, rzadziej lnianej. Wosk utrzymuje ścieg ściągnięty i chroni nić przed strzępieniem. Grubość dobiera się do skóry i odstępu dziurkacza: 0,45–0,55 mm do portfeli i małych etui, 0,65–0,8 mm do toreb i 1,0–1,2 mm do pasków i ciężkich wyrobów. Nić bonded do maszyn jest śliska i przy pracy ręcznej trudniej ją dociągnąć, dlatego nie jest pierwszym wyborem.
Przygotowanie elementów
- Cięcie. Wytnij elementy według szablonu ostrym nożem. Nierówna krawędź będzie widoczna po uszyciu.
- Ścienianie. Przy zagięciach i zakładkach skórę ścienia się na krawędzi, aby szew nie był zbyt gruby.
- Klejenie. Elementy wcześniej skleja się na krawędzi odpowiednim klejem do skóry. Dzięki temu warstwy nie przesuwają się przy przebijaniu.
- Wyznaczanie. Cyrklem poprowadź linię 3–5 mm od krawędzi, zależnie od rozmiaru wyrobu. Przy ciężkich wyrobach odległość jest większa.
- Rowek. W wyrobach narażonych na duże tarcie, np. paskach i podeszwach, wytnij rowek, aby nić schowała się pod powierzchnią.
Przebijanie otworów
Połóż skórę na gumowej lub polietylenowej podkładce. Dziurkacz trzyma się prostopadle do skóry i uderza młotkiem, aż zęby wyjdą po drugiej stronie. Przy kontynuowaniu rzędu umieść pierwszy ząb w ostatnim przebitym otworze – wtedy odstęp pozostaje równy na całej długości. Na łukach używaj dziurkacza z 2 zębami lub szydła. W narożnikach planuj otwory tak, aby jeden otwór był dokładnie w wierzchołku narożnika.
Odstęp dziurkacza określa wygląd szwu. Dziurkacze o odstępie 2,7–3 mm dają delikatny szew do portfeli i drobnej galanterii, a 3,85–4 mm – masywniejszy szew do toreb i pasków. Pochylenie zębów dziurkacza typu francuskiego tworzy charakterystyczny pochylony ścieg.
Samo szycie
Najczęściej stosowanym szwem ręcznym jest ścieg siodlarski: nić ma igłę na każdym końcu, a obie igły przechodzą przez każdy otwór z przeciwnych stron. Ważne, by kolejność igieł była taka sama przy każdym ściegu, a dociąganie – z jednakową siłą. Szczegółową technikę krok po kroku, w tym jak zacząć i zakończyć szew, opisaliśmy w osobnym artykule o ściegu siodlarskim.
Wykończenie krawędzi
Po uszyciu krawędzie wyrównuje się i obrabia. Ostre narożniki krawędzi zbiera się fazownikiem, krawędź szlifuje coraz drobniejszym papierem ściernym, a następnie poleruje wodą, środkiem do krawędzi lub woskiem, pocierając drewnianym narzędziem. Krawędzie wyrobów ze skóry garbowanej chromem zwykle się barwi farbą do krawędzi, bo słabo się polerują. Dobrze wykończona krawędź to znak jakości, równie ważny jak równy szew.
Ręczne szycie skóry w małej produkcji
Gdy pracownia przechodzi od pojedynczych wyrobów do serii, szycie ręczne może pozostać wydajne dzięki kilku prostym zasadom. Używaj szablonów z twardego materiału, aby wszystkie elementy były jednakowe. Wyznaczaj i przebijaj otwory w kilku elementach naraz, zanim zaczniesz szyć. Odmierzaj nić z góry na każdy szew i przygotowuj nici z igłami na cały dzień. Zamawiaj nić w ilości wystarczającej na całą serię, aby nie było różnicy odcienia między pierwszym a ostatnim wyrobem. Niektóre marki łączą maszynowe szwy konstrukcyjne z ręcznymi dekoracyjnymi w widocznych miejscach.
Akcesoria metalowe i oznakowanie
W torbach i paskach miejsca o największym obciążeniu – uchwyty, kółka, zapięcia – wzmacnia się nie tylko szwem, ale też nitami. Jeśli tworzysz wyroby pod własną marką, dodaj etykietę skórzaną z tłoczonym logo, przyszytą lub przynitowaną w widocznym miejscu.
Nici woskowane i materiały od Polkom
Polkom produkuje i dostarcza nici do ręcznego i maszynowego szycia skóry w kategorii nici do obuwia i skóry, a także akcesoria metalowe i etykiety do wyrobów skórzanych. Pracownie i marki mogą poprosić o próbki w różnych grubościach i kolorach. Napisz do nas przez stronę kontaktową.
